Historia

Najwcześniej, najprawdopodobniej pod koniec XV w, zasiedlone zostały tereny dzisiejszej Skawicy, ale pierwsze wzmianki o tej wsi pochodzą dopiero z końca XVI w. Zorganizowane osadnictwo posuwało się doliną Skawicy i zajęło w latach późniejszych obszar nad górnym biegiem tego potoku. Ta część wsi nazywana Skawicą Górną, wyodrębniona została formalnie w 1836 roku, przyjmując nazwę Zawoja. Znaczący wpływ na ukształtowanie się ówczesnych miejscowości miało też osadnictwo wołoskie, które koncentrowało się w rozrzuconych po górskich zboczach tzw. zarębkach. Do roku 1772 – pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej, obie wsie wchodziły w skład starostwa lanckorońskiego. Następnie przejęte przez skarb austriacki zostały wystawione na licytacji i w jej wyniku trafiły w 1839 r. w ręce hr. Filipa Saint-Genois d’Aneancourt. W 1878 r. syn hr. Filipa Saint-Genois, Maurycy, sprzedał dobra makowskie Albrechtowi Habsurgowi i w ten sposób obszar obecnej gminy Zawoja wszedł w skład rozległych dóbr arcyksiążęcych z ośrodkiem w Żywcu. Bliskość Babiej Góry sprawiła, że Zawoja stała się ośrodkiem zorganizowanego ruchu turystycznego w regionie. Przez pewien czas, w 1906 r. mieściła tu siedziba Oddziału Babiogórskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, w tym samym roku na Markowych Szczawinach powstało polskie schronisko turystyczne. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, Karol Stefan Habsburg przekazał w 1924 r. Zawoję i Skawicę Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. W okresie dwudziestolecia międzywojennego obszar obecnej gminy Zawoja wchodził w skład województwa krakowskiego, będąc częścią powiatu z siedzibą w Myślenicach (1918-1923), Makowie Podhalańskim (1924-1932) i Wadowicach (1932-1939). Podczas okupacji hitlerowskiej Zawoja i Skawica zostały włączone do Generalnego Gubernatorstwa. Od 1945 r. obszar obecnej gminy Zawoja znalazł się ponownie w województwie krakowskim (obecnie małopolskim).